Arctic Archipelago
Template:Short description Template:Use dmy dates Template:Use Canadian English Template:Infobox islands
The Arctic Archipelago, also known as the Canadian Arctic Archipelago, is an archipelago lying to the north of the Canadian continental mainland, excluding Greenland (an autonomous territory of the Danish Realm, which is, by itself, much larger than the combined area of the archipelago) and Iceland (an independent country).
Situated in the northern extremity of North America and covering about Template:Cvt, this group of 36,563 islands, surrounded by the Arctic Ocean, comprises much of Northern Canada, predominately Nunavut and the Northwest Territories.<ref>Marsh, James H., ed. 1988. "Arctic Archipelago" The Canadian Encyclopedia. Toronto: Hurtig Publishers.</ref> The archipelago is showing some effects of climate change,<ref>Thinning of the Arctic Sea-Ice Cover</ref><ref>Arctic sea ice decline: Faster than forecast</ref> with some computer estimates determining that melting there will contribute Template:Cvt to the rise in sea levels by 2100.<ref>{{#invoke:citation/CS1|citation |CitationClass=web }}</ref>
History
Around 2500 BCE, the first humans, the Paleo-Eskimos, arrived in the archipelago from the Canadian mainland. Between 1000 and 1500 CE, they were replaced by the Thule people, who are the ancestors of today's Inuit.
British claims on the islands, the British Arctic Territories, were based on the explorations in the 1570s by Martin Frobisher. Canadian sovereignty was originally (1870–80) only over island portions that drained into Foxe Basin, Hudson Bay and Hudson Strait. Canadian sovereignty over the islands was established by 1880 when Britain transferred them to Canada.<ref>{{#invoke:citation/CS1|citation |CitationClass=web }}</ref> The District of Franklin—established in 1895—comprised almost all of the archipelago. The district was dissolved upon the creation of Nunavut in 1999. Canada claims all the waterways of the Northwest Passage as Canadian Internal Waters; however, most maritime countries view these as international waters.<ref name="dispute">Template:Cite news</ref>Template:Failed verification Disagreement over the passages' status has raised Canadian concerns about environmental enforcement, national security, and general sovereignty. East of Ellesmere Island, in the Nares Strait, lies Hans Island, ownership of which is now shared between Canada and Denmark, after a decades-long dispute.<ref>Template:Cite news</ref><ref>{{#invoke:citation/CS1|citation |CitationClass=web }}</ref><ref>Template:Cite news</ref>
Geography
The archipelago extends some Template:Cvt longitudinally and Template:Cvt from the mainland to Cape Columbia, the northernmost point on Ellesmere Island. It is bounded on the west by the Beaufort Sea; on the northwest by the Arctic Ocean; on the east by Greenland, Baffin Bay and Davis Strait; and on the south by Hudson Bay and the Canadian mainland. The various islands are separated from each other and the continental mainland by a series of waterways collectively known as the Northwest Passage. Two large peninsulas, Boothia and Melville, extend northward from the mainland. The northernmost cluster of islands, including Ellesmere Island, is known as the Queen Elizabeth Islands and was formerly the Parry Islands.
The archipelago consists of 36,563 islands, of which 94 are classified as major islands, being larger than Template:Cvt, and cover a total area of Template:Cvt.<ref>{{#invoke:citation/CS1|citation |CitationClass=web }}</ref>
Template:Arctic islands After Greenland, the archipelago is the world's largest high-Arctic land area. The climate of the islands is Arctic, and the terrain consists of tundra except in mountainous regions. Most of the islands are uninhabited; human settlement is extremely thin and scattered, being mainly coastal Inuit settlements on the southern islands.
Map with links to islands
- King Christian{{#if:map 1|map 1|[1]}}
- Borden{{#if:map 2|map 2|[2]}}
- Lougheed{{#if:map 3|map 3|[3]}}
- Brock{{#if:map 4|map 4|[4]}}
- Mackenzie King{{#if:map 5|map 5|[5]}}
- Helena{{#if:map 6|map 6|[6]}}
- Cameron{{#if:map 7|map 7|[7]}}
- Emerald{{#if:map 8|map 8|[8]}}
- Prince Patrick{{#if:map 9|map 9|[9]}}
- Île Vanier{{#if:map 10|map 10|[10]}}
- Eglinton{{#if:map 11|map 11|[11]}}
- Alexander{{#if:map 12|map 12|[12]}}
- Bathurst{{#if:map 13|map 13|[13]}}
- Melville{{#if:map 14|map 14|[14]}}
- Byam Martin{{#if:map 15|map 15|[15]}}
- Banks{{#if:map 16|map 16|[16]}}
- Stefansson{{#if:map 17|map 17|[17]}}
- Russell{{#if:map 18|map 18|[18]}}
- Prince of Wales{{#if:map 19|map 19|[19]}}
- Prescott{{#if:map 20|map 20|[20]}}
- Somerset{{#if:map 21|map 21|[21]}}
- Victoria{{#if:map 22|map 22|[22]}}
- King William{{#if:map 23|map 23|[23]}}
- Matty{{#if:map 24|map 24|[24]}}
- Wales{{#if:map 25|map 25|[25]}}
- Belcher{{#if:map 26|map 26|[26]}}
- Long{{#if:map 27|map 27|[27]}}
- Akimiski{{#if:map 28|map 28|[28]}}
- Charlton{{#if:map 29|map 29|[29]}}
- Ellesmere{{#if:map 30|map 30|[30]}}
- Meighen{{#if:map 31|map 31|[31]}}
- Axel Heiberg{{#if:map 32|map 32|[32]}}
- Ellef Ringnes{{#if:map 33|map 33|[33]}}
- Amund Ringnes{{#if:map 34|map 34|[34]}}
- Cornwall{{#if:map 35|map 35|[35]}}
- Graham{{#if:map 36|map 36|[36]}}
- North Kent{{#if:map 37|map 37|[37]}}
- Baillie-Hamilton{{#if:map 38|map 38|[38]}}
- Little Cornwallis{{#if:map 39|map 39|[39]}}
- Cornwallis{{#if:map 40|map 40|[40]}} {{#if:A|A|[41]}}
- Devon{{#if:map 41|map 41|[42]}}
- Bylot{{#if:map 42|map 42|[43]}}
- Baffin{{#if:map 43|map 43|[44]}}
- Kapuiviit{{#if:map 44|map 44|[45]}} {{#if:B|B|[46]}}
- Koch{{#if:map 45|map 45|[47]}}
- Bray{{#if:map 46|map 46|[48]}}
- Rowley{{#if:map 47|map 47|[49]}}
- Foley{{#if:map 48|map 48|[50]}}
- Air Force{{#if:map 49|map 49|[51]}}
- Prince Charles{{#if:map 50|map 50|[52]}}
- Nagjuttuuq{{#if:map 51|map 51|[53]}} {{#if:C|C|[54]}}
- Qikiqtaaluk (Foxe Basin){{#if:map 52|map 52|[55]}} {{#if:D|D|[56]}}
- Southampton{{#if:map 53|map 53|[57]}}
- Resolution{{#if:map 54|map 54|[58]}}
- Loks{{#if:map 55|map 55|[59]}}
- Akpatok{{#if:map 56|map 56|[60]}}
- Qikiqtarjuaq (Hudson Strait){{#if:map 57|map 57|[61]}} {{#if:E|E|[62]}}
- Salisbury{{#if:map 58|map 58|[63]}}
- Nottingham{{#if:map 59|map 59|[64]}}
- Mansel{{#if:map 60|map 60|[65]}}
- Coats{{#if:map 61|map 61|[66]}}
- Islands not on map
- Beechey{{#if:map 62|map 62|[67]}}
- Broughton{{#if:map 63|map 63|[68]}} {{#if:F|F|[69]}}
- Cape Chidley{{#if:map 64|map 64|[70]}}
- Dorset{{#if:map 65|map 65|[71]}} {{#if:G|G|[72]}}
- Duke of York{{#if:map 66|map 66|[73]}}
- East Pen{{#if:map 67|map 67|[74]}}
- Flaherty{{#if:map 68|map 68|[75]}} {{#if:H|H|[76]}}
- Haig-Thomas{{#if:map 69|map 69|[77]}}
- Hans{{#if:map 70|map 70|[78]}}
- Herschel{{#if:map 71|map 71|[79]}}
- Igloolik{{#if:map 72|map 72|[80]}} {{#if:I|I|[81]}}
- Killiniq{{#if:map 73|map 73|[82]}}
- Ottawa{{#if:map 74|map 74|[83]}}
- Prince Leopold{{#if:map 75|map 75|[84]}}
- Qikiqtaryuaq{{#if:map 76|map 76|[85]}} {{#if:J|J|[86]}}
- Skraeling{{#if:map 77|map 77|[87]}}
- Trodely{{#if:map 78|map 78|[88]}}
- Umingmalik{{#if:map 79|map 79|[89]}} {{#if:K|K|[90]}}
- Weston{{#if:map 80|map 80|[91]}}
Notes
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^A{{#if:| }} Population: 183<ref name=2021censusNU/>
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^B{{#if:| }} Formerly Jens Munk Island
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^C{{#if:| }} Formerly Vansittart Island
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^D{{#if:| }} Formerly White Island
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^E{{#if:| }} Formerly Big Island
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^F{{#if:| }} Population: 593<ref name=2021censusNU/>
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^G{{#if:| }} Population: 1,396<ref name=2021censusNU/>
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^H{{#if:| }} Population: 1,010<ref name=2021censusNU/>
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^I{{#if:| }} Population: 2,049<ref name=2021censusNU/>
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^J{{#if:| }} Formerly Jenny Lind Island
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^K{{#if:| }} Formerly Gateshead Island
Communities
| Community | Island | Region, territory | Population<ref name=2021censusNU/><ref name=2021censusNWT/> |
|---|---|---|---|
| Arctic Bay | Baffin Island | Qikiqtaaluk, NU | 944 |
| Clyde River | Baffin Island | Qikiqtaaluk, NU | 1,181 |
| Iqaluit | Baffin Island | Qikiqtaaluk, NU | 7,429 |
| Kimmirut | Baffin Island | Qikiqtaaluk, NU | 426 |
| Pangnirtung | Baffin Island | Qikiqtaaluk, NU | 1,504 |
| Pond Inlet | Baffin Island | Qikiqtaaluk, NU | 1,555 |
| Sachs Harbour | Banks Island | Inuvik, NT | 104 |
| Qikiqtarjuaq | Broughton Island | Qikiqtaaluk, NU | 593 |
| Resolute | Cornwallis Island | Qikiqtaaluk, NU | 183 |
| Kinngait | Dorset Island | Qikiqtaaluk, NU | 1,396 |
| Grise Fiord | Ellesmere Island | Qikiqtaaluk, NU | 144 |
| Sanikiluaq | Flaherty Island | Qikiqtaaluk, NU | 1,010 |
| Igloolik | Igloolik Island | Qikiqtaaluk, NU | 2,049 |
| Gjoa Haven | King William Island | Kitikmeot, NU | 1,349 |
| Coral Harbour | Southampton Island | Kivalliq, NU | 1,038 |
| Cambridge Bay | Victoria Island | Kitikmeot, NU | 1,760 |
| Ulukhaktok | Victoria Island | Inuvik, NT | 408 |
| Total | 23,073 |
Populated islands
Of the more than 36,000 islands, only 11 are populated. Baffin Island, the largest, also has the largest population of 13,309.<ref name=2021censusNU/> The population accounts for 67.37 per cent of the 19,355 people in the Qikiqtaaluk Region, 56.51 per cent of the population of the Arctic Archipelago, and 35.38 per cent of the population of Nunavut.<ref name=2021censusNU/><ref name=2021censusNWT/>
Mapping
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 1{{#if:| }} King Christian, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 2{{#if:| }} Borden, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 3{{#if:| }} Lougheed, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 4{{#if:| }} Brock, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 5{{#if:| }} Mackenzie King Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 6{{#if:| }} Helena, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 7{{#if:| }} Cameron, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 8{{#if:| }} Emerald Isle, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 9{{#if:| }} Prince Patrick, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 10{{#if:| }} Île Vanier, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 11{{#if:| }} Eglinton, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 12{{#if:| }} Alexander, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 13{{#if:| }} Bathurst, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 14{{#if:| }} Melville, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 15{{#if:| }} Byam Martin, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 16{{#if:| }} Banks, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 17{{#if:| }} Stefansson, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 18{{#if:| }} Russell, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 19{{#if:| }} Prince of Wales, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 20{{#if:| }} Prescott, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 21{{#if:| }} Somerset, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 22{{#if:| }} Victoria, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 23{{#if:| }} King William, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 24{{#if:| }} Matty, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 25{{#if:| }} Wales, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 26{{#if:| }} Belcher, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 27{{#if:| }} Long, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 28{{#if:| }} Akimiski, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 29{{#if:| }} Charlton, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 30{{#if:| }} Ellesmere, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 31{{#if:| }} Meighen, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 32{{#if:| }} Axel Heiberg, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 33{{#if:| }} Ellef Ringnes, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 34{{#if:| }} Amund Ringnes, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 35{{#if:| }} Cornwall, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 36{{#if:| }} Graham, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 37{{#if:| }} North Kent, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 38{{#if:| }} Baillie-Hamilton, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 39{{#if:| }} Little Cornwallis, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 40{{#if:| }} Cornwallis, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 41{{#if:| }} Devon, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 42{{#if:| }} Bylot, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 43{{#if:| }} Baffin, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 44{{#if:| }} Jens Munk, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 45{{#if:| }} Koch, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 46{{#if:| }} Bray, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 47{{#if:| }} Rowley, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 48{{#if:| }} Foley, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 49{{#if:| }} Air Force, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 50{{#if:| }} Prince Charles, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 51{{#if:| }} Vansittart, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 52{{#if:| }} White, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 53{{#if:| }} Southampton, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 54{{#if:| }} Resolution, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 55{{#if:| }} Loks Land, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 56{{#if:| }} Akpatok, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 57{{#if:| }} Big, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 58{{#if:| }} Salisbury, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 59{{#if:| }} Nottingham, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 60{{#if:| }} Mansel, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 61{{#if:| }} Coats, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 62{{#if:| }} Beechey, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 63{{#if:| }} Broughton, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 64{{#if:| }} Cape Chidley, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 65{{#if:| }} Dorset, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 66{{#if:| }} Duke of York, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 67{{#if:| }} East Pen, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 68{{#if:| }} Flaherty, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 69{{#if:| }} Haig-Thomas, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 70{{#if:| }} Hans, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 71{{#if:| }} Herschel, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 72{{#if:| }} Igloolik, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 73{{#if:| }} Killiniq, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 74{{#if:| }} Ottawa, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 75{{#if:| }} Prince Leopold, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 76{{#if:| }} Jenny Lind, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 77{{#if:| }} Skraeling, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 78{{#if:| }} Trodely, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 79{{#if:| }} Gateshead, Template:Coord
- <templatestyles src="Citation/styles.css"/>^map 80{{#if:| }} Weston, Template:Coord
See also
References
Further reading
- Aiken, S.G., M.J. Dallwitz, L.L. Consaul, et al. Flora of the Canadian Arctic Archipelago: Descriptions, Illustrations, Identification, and Information Retrieval[CD]. Ottawa: NRC Research Press; Ottawa: Canadian Museum of Nature, 2007. Template:ISBN.
- Aiken, S. G., Laurie Lynn Consaul, and M. J. Dallwitz. Grasses of the Canadian Arctic Archipelago. Ottawa: Research Division, Canadian Museum of Nature, 1995.
- Template:Cite book
- Bouchard, Giselle. Freshwater Diatom Biogeography of the Canadian Arctic Archipelago. Ottawa: Library and Archives Canada, 2005. Template:ISBN
- Brown, Roger James Evan. Permafrost in the Canadian Arctic Archipelago. National Research Council of Canada, Division of Building Research, 1972.
- Cota GF, LW Cooper, DA Darby, and IL Larsen. 2006. "Unexpectedly High Radioactivity Burdens in Ice-Rafted Sediments from the Canadian Arctic Archipelago". The Science of the Total Environment. 366, no. 1: 253–61.
- Dunphy, Michael. Validation of a modelling system for tides in the Canadian Arctic Archipelago. Canadian technical report of hydrography and ocean sciences, 243. Dartmouth, N.S.: Fisheries and Oceans Canada, 2005.
- Template:Cite book
- Hamilton, Paul B., Konrad Gajewski, David E. Atkinson, and David R.S. Lean. 2001. "Physical and Chemical Limnology of 204 Lakes from the Canadian Arctic Archipelago". Hydrobiologia. 457, no. 1/3: 133–148.
- Mi︠a︡rss, Tiĭu, Mark V. H. Wilson, and R. Thorsteinsson. Silurian and Lower Devonian Thelodonts and Putative Chondrichthyans from the Canadian Arctic Archipelago. Special papers in palaeontology, no. 75. London: Palaeontological Association, 2006. Template:ISBN
- Michel, C Ingram, R G, and L R Harris. 2006. "Variability in Oceanographic and Ecological Processes in the Canadian Arctic Archipelago". Progress in Oceanography. 71, no. 2: 379.
- Porsild, A.E. The Vascular Plants of the Western Canadian Arctic Archipelago. Ottawa: E. Cloutier, Queen's printer, 1955.
- Rae, R. W. Climate of the Canadian Arctic Archipelago. Toronto: Canada Dept. of Transport, 1951.
- Thorsteinsson, R., and Ulrich Mayr. The Sedimentary Rocks of Devon Island, Canadian Arctic Archipelago. Ottawa, Canada: Geological Survey of Canada, 1987. Template:ISBN
- Van der Baaren, Augustine, and S. J. Prinsenberg. Geostrophic transport estimates from the Canadian Arctic Archipelago. Dartmouth, N.S.: Ocean Sciences Division, Maritimes Region, Fisheries and Oceans Canada, Bedford Institute of Oceanography, 2002.
Template:Canada Geography Template:Arctic topics Template:Polar regions Template:Authority control